[ t h e M i a y u ]

All About Lily Chou-Chou

Source: http://www.lily-chou-chou.jp/

* Original title: リリイー　シュシュ　のすべて (Lily Chou-Chou no subete)
* Director: Shunji Iwai
* Writer: Shunji Iwai
* Genres:
* Runtime: 146 mins
* Language: Japanese
* Actors:
Hayato Ichihara (1987): Yuichi Hasumi
Shugo Oshinari (1981): Shusuke Hoshino
Yu Aoi (1985): Shiori Tsuda
Ayumi Ito (1980): Yoko Kuno
Takao Osawa (1968): Tabito Takao
Miwako Ichikawa (1976): Shimabukuro
Izumi Inamori (1972): Izumi Hoshino

=> Trailer: Lily Chou-Chou movie

I – Intro:

Chắc các bạn đã quá quen thuộc với các chatroom hay forum. Ba chữ BBS có thể là xa lạ đối với bạn nhưng nó chính là thể khởi nguồn của các forum. Các BBS giống với những chat room - gần như tại đó chỉ có những dòng chữ vô cảm, không hề có các smilies hay thẻ code để chèn vào. Cho tới giờ, những người Nhật Bản vẫn vô cùng ưa thích sử dụng BBS. Có lẽ một phần người Nhật Bản vốn tiết kiệm thời gian và không thích sử dụng những thứ quá cầu kì hay hoa mỹ. Bộ film 'All About Lily Chou-Chou' sau đây nói về một BBS nhưng qua đó ta cũng có thể thấy đấy mặt tối của đời sống học sinh Nhật Bản, một đất nước vô cùng phát triển về kinh tế song kéo theo đó là những tệ nạn và những nỗi đau tinh thần mà có lẽ chỉ có ở Nhật Bản mới có.

Suốt dịp Tết Nguyên đán năm 1999, đạo diễn Shunji Iwai (đạo diễn của bộ film 'Love Letter' nổi tiếng năm 1997) tới Hồng Kông để thực hiện quay một bộ film quảng cáo. Trong thời gian này, ông có tới dự một buổi hoà nhạc của ca sỹ người Hoa Faye Wong (đóng trong 'Chungking Express' và là người hát ca khúc 'Eyes On Me' trong trò chơi RPG nổi tiếng Final Fantasy VIII). Shunji đã nói với báo chí rằng: "Tôi xem Faye biểu diễn trên sân khấu với đôi mắt của một cậu thiếu niên trẻ tuổi, một thiếu niên giống y hệt trong kịch bản mà tôi vừa mới bắt đầu viết.".

Trở lại năm 1997, Iwai có gặp đạo diễn tên tuổi Edward Yang (A Taipei Story, Yiyi) tại Đài Loan. Sau vài buổi gặp gỡ họ đã thống nhất sẽ cùng nhau làm một bộ film vào đầu thiên niên kỉ mới và đồng thời mời thêm cả đạo diễn Hồng Kông Stanley Kwan (Lanyu) tham gia vào dự án mới nữa. Iwai muốn làm nên một tác phẩm mà ở đó tựu trung nhiều nền văn hoá khác nhau của châu Á và đem lại một bộ mặt mới cho điện ảnh châu Á trước thềm thế kỉ 21.

'All About Lily Chou-Chou' cũng chính là tên gốc của dự án đó.

Nội dung chính:

Dự kiến bộ film được quay ở Đài Bắc. Ban đầu kịch bản film xoay quanh một nghệ sỹ Hồng Kông sinh ra tại Đài Bắc và một cậu bé bản địa Đài Loan. Iwai bắt đầu phác thảo những nét đầu tiên cho công trình của mình. Thế rồi trận động đất ở Đài Bắc năm ấy đã làm thay đổi tất cả. Iwai và người cộng sự phụ trách phần viết nhạc cho film (một mục rất quan trọng và suốt toàn bộ cả film gần như tiếng nhạc réo rắt có mặt ở khắp mọi nơi) – Takeshi Kobayashi hoàn toàn shock trước tin dữ này. Cũng cần nói thêm trong quãng thời gian ấy, Takeshi đã phải làm việc hết sức cật lực đề xây dựng nên người nghệ sĩ tưởng tượng Lily Chou-Chou và âm nhạc của cô ta. Nhất là khi thứ âm nhạc của nhân vật tưởng tượng ấy phải mang trong đó một linh hồn, một thứ âm nhạc trĩu nặng theo như lời của Iwai. Và khó nhất là phải đi tìm kiếm một ca sỹ đề thể hiện những ca khúc ấy. Thế rồi cuối cùng Takeshi cũng tìm được một người cho Iwai.

Lần đầu tiên gặp cô ca sỹ ấy, Iwai đã phải thốt lên: "Cô ấy trông giống hệt như Lily tưởng tượng của tôi. Thật không thể tin nổi.". Cô ta tên là Salyu.

Sau khi Salyu chính thức nhận vai Lily, họ bắt đầu ngay vào việc quay video clip đầu tiên có tên 'Glide'. Việc này kéo dài trong 1-2 tháng. Sau đấy, Iwai nói tiếp với báo giới: "Có một cái gì đó thiếu sót trong bộ film này. Câu chuyện đã được dựng nên, phần âm nhạc cũng đã bắt đầu tiến triển tốt. Song tôi vẫn thiếu một cái gì đó, một cái gì đó đem đến cái riêng cho bộ film, là trung tâm của toàn bộ film.".

Thế rồi Iwai quay trở lại Nhật để tiếp tục sửa kịch bản. Đoàn quay film được nghỉ ngơi tại Đài Bắc thế rồi trận động đất bất ngờ xảy ra. Dường như đây là một điềm báo. Tuy nhiên rất may mắn là không ai trong đoàn làm film bị thương cả. Trong khi giới truyền thông Nhật Bản đặt tên cho cơn động đất chỉ đơn giản là 'Trận động đất tại Đài Loan' thì báo chí Đài Loan lại hóm hỉnh đặt tên cho nó là 'Trận động đất Chou-Chou'.

Tới cuối năm, Takeshi đã đưa cho Iwai ca khúc thứ hai trong bộ film mang tên 'Kyomei'. Mặc dù việc quay film đã hoãn lại nhưng những nhân vật trong film dường như vẫn không ngừng chuyển động trong đầu của Takeshi. Và ông đã nói rằng ông không thể ngừng sáng tác khi mà Lily Chou Chou ảo giờ đã trở thành hiện hữu đối với ông.

Khi mà Takeshi vẫn tiếp tục sáng tác nhạc, Iwai tranh thủ cho ra bộ film 'April Story' và đến tháng 4 năm 2000, Iwai đã trở lại với Lily Chou Chou. Giờ Iwai đã có một ý tưởng mới cho Lily của mình: ông biến cuốn kịch bản của mình thành một cuốn tiểu thuyết trên mạng dưới dạng BBS, để cho mọi người thoải mái phát triển hình tượng Lily theo cách riêng của mỗi người. Rồi từ đó ông sẽ có một bản thảo hoàn chỉnh cho bộ film. Iwai cho biết: "Lúc đó mọi chuyện hoàn toàn như một canh bạc. Tôi không thể biết rằng mọi chuyện sau này sẽ đi tới đâu. Và tôi không biết mọi người sẽ phản ứng ra sao với câu chuyện này. Nhưng thật bất ngờ, ngay sau khi nó được tung lên mạng, mọi người đã hưởng ứng nó nhiệt lịêt. Hết người này tới người kia đã thêm thắt vào cho câu chuyện, cho kịch bản và cho Lily Chou-Chou của tôi.".

Ngày 1-4 năm 2000, website: http://www.lily-chou-chou.jp bắt đầu online.

Tuy nhiên có một điều đáng nói ở đây là trong website này, ngoài cuốn tiểu thuyết của Iwai còn có một phần nói về tiếu sử và sự nghiệp của Lily Chou-Chou mang tên Lilyholic được dựng nên của một người là Satie. Tất nhiên việc này cũng nằm trong dự kiến của Iwai.

Rất nhiều người đã để lại lời nhắn hay ý tưởng hay cảm xúc trên BBS của Iwai. Ngày qua ngày và họ thường xuyên đề cập tới một từ là 'Ether' – tạm dịch là 'trên chín tầng mây'.

Iwai nói: "Tôi hết sức sửng sốt khi mọi người liên tục sử dụng từ 'Ether' trong mỗi bài viết của mình. Họ trao đổi và thảo luận với nhau xem thực chất 'Ether' nghĩa là gì? Và thật trùng hợp khi mà trong kịch bản gốc của tôi, những sự thảo luận bất tận về 'Ether' – nơi mà Lily tới từ đó – cũng có mặt.".

BBS này chính là trái tim của câu chuyện. Iwai đã phát triển câu chuyện bằng việc sử dụng rất nhiều nickname khác nhau để thúc đẩy cho câu chuyện tiến về phía trước. Ông thường xuyên có mặt tại BBS, trả lời những câu hỏi người tới viếng thăm website bằng các nickname khác nhau. Iwai tiếp tục: "Dựng nên câu chuyện với những người mà mình không hề biết mặt mũi là trải nghiệm thú vị nhất trong cuộc đời làm film của tôi.".

Rồi lúc ấy có một vụ giết người tại một buổi hoà nhạc ở nhà hát Shibuya. Cùng lúc đó, BBS biến mất. Sự biến mất ấy của BBS là do chủ ý của Iwai. Ông nói vụ giết người tại Shibuya ấy đã ảnh hưởng tới ông và ông muốn lái câu chuyện của mình sang muốn hướng khác. Lúc ấy đã có rất nhiều fan nổi giận và thất vọng bởi BBS Lily Chou-Chou đã trở thành một phần không thể thiếu trong thế giới ảo của họ.

Một tờ báo Nhật Bản đã save lại được toàn bộ dữ liệu của BBS và đã cho đăng báo lại toàn bộ cuốn tiểu thuyết online này trong suốt 3 tháng. Ngay lập tức sau khi serie này kết thúc, Iwai đã cho BBS của mình sống lại. Những dòng viết lại xuất hiện. Dường như cuốn tiểu thuyết chưa tìm được điểm dừng đúng đắn…

Cuối cùng, sau 1-2 tháng nữa, lúc này Iwai đã thoả mãn với BBS của mình. Ông quay trở lại để chỉnh sửa kịch bản lần 2. Khi quay film, Iwai đã trở thành người đầu tiên trên thế giới sử dụng máy quay kí thuật số 24 hình/s để quay film. Sau này, Geogre Lucas cũng đã sử dụng máy quay này cho 'Star Wars II : Attack Of The Clones'. Đây cũng là điềm báo hiệu cho việc chiếm lĩnh thị trường quay film của máy quay kĩ thuật số DLP sau này. Ngày 10-8-2000, bộ film bắt đầu khởi quay.

II - Story

Yuichi Hasumi là một học sinh lớp 8, đang sống với mẹ, bạn trai của mẹ và con trai của ông ta tại một vùng nông thôn Nhật Bản.

Tại trường học cậu thường bị thầy cô la mắng và bạn bè lợi dụng. Trong những chuỗi ngày ngột ngạt như thế, đối với Yuichi chỉ còn một thứ duy nhất khiến cậu quan tâm là Lily Chou-Chou, ca sỹ ưa thích của cậu. Mỗi khi ở nhà cậu lại khoá chặt cửa phòng lại, ở trong đó và sống với 'Lily-philia' – fansite mà do chính cậu lập nên dành cho Lily Chou-Chou của cậu. Dường như chỉ có ở đó, một thế giới ảo, người ta mới đón tiếp Yuichi và Yuichi được sống theo đúng nghĩa của cậu. Một ngày kia, 'philia' – nickname của Yuichi trên fansite bắt gặp một fan cuồng nhiệt khác của Lily với nickname 'bluecat' trên fansite của mình. Sau vài lần trao đổi với nhau về những cảm xúc mà Lily đem đến cho mỗi người, hai người họ nhanh chóng trở thành bạn thân.

Một năm trước, năm 1999, ở tuổi 13 … Yuichi chưa hề biết đến Lily. Cậu vừa được nhận vào trường trung học và có một cậu bạn cùng lớp là Hoshino. Hoshino là một học sinh kiểu mẫu của trường và luôn đạt điểm cao trong học tập. Yuichi cố gắng trở thành bạn của Hoshino và sau đó cả hai người đã đều được nhận vào CLB kiếm Kendo. Sau một kì nghỉ tại trại hè mệt mỏi, họ quyết định thực hiện một chuyến đi tới Okinawa để thay đổi không khí. Lũ học sinh không có tiền nhưng sau đấy, nhờ một vụ ăn cướp may mắn, chúng đã có đủ tiền để thực hiện chuyến đi.

Ban đầu chuyến đi du lịch đảo ấy diễn ra hết sức suôn sẻ. Thế rồi mọi chuyện bắt đầu trở nên tồi tệ sau một loạt tai nạn của Hoshino, đặc biệt là khi cậu suýt bị chết đuối. Rồi tiếp đấy lũ trẻ được chứng khiến tận mắt một tai nạn thảm khốc của một người chúng vừa mới quen trong chuyến đi. Dường như chuyến đi ấy báo hiệu một tương lai đen tối của lũ trẻ đang sắp sửa xuất hiện.

Một học kì mới lại bắt đầu. Lũ trẻ trông có vẻ già dặn hơn. Sự thay đổi lớn nhất tới từ Hoshino và đám học sinh trong trường lần đầu tiên được chứng kiến điều này khi Hoshino trực tiếp đánh hạ và làm nhục tay đầu gấu nhất trường – Inubushi. Kể từ đó không ai bảo ai, Hoshino trở thành người đứng đầu các băng nhóm trong trường học. Hoshino không còn tham gia vào những hoạt động ngoại khoá của trường hay những lớp đấu kiếm Kendo như kì trước nữa. Tệ hơn nữa, Yuichi, cậu bạn thân bấy lâu của Hoshino, giờ trở thành như một công cụ để Hoshino lợi dụng.

Năm 2000, giờ lũ học sinh đã 14 tuổi. Giờ Yuichi đã là học sinh lớp 8 nhưng bị Hoshino và bọn đầu gấu bắt phải kiếm tiền một cách bất chính cho chúng như là ăn trộm, ăn cắp vặt...

Dường như tai mắt của Hoshino ở khắp nơi. Giờ hắn ra lệnh cho Yuichi phải trông chừng cô bạn cùng lớp Shiori Tsuda – cũng là một nạn nhân của Hoshino khi hắn bắt cô phải hẹn hò và làm-nhiều-hơn-thế-nữa với các đàn ông trung niên để kiếm tiền cho Hoshino. Giờ Yuichi phải trông chừng nguồn kiếm béo bở này của Hoshino.

Sau tất cả mọi sự việc tồi tệ này, Yuichi chỉ còn một niềm an ủi duy nhất khi đến trường là được ngắm cô bạn Yoko Kuno. Yoko Kuno là một học sinh đặc biệt, luôn được các chàng trai trong trường ngưỡng mộ bởi tài năng piano thiên phú của cô. Thế nhưng rồi cô cũng trở thành nạn nhân của Hoshino sau tất cả. Sự cô độc của Yuichi cứ tăng dần, tăng dần và bao la rộng lớn như cả bầu trời. Những buổi học ngột ngạt ở trường cũng cứ tăng dần lên.

Ngày qua ngày, hiện thực càng trở nên đáng sợ hơn với Yuichi và cậu dường như không thể chịu nổi được nó nữa! 'philia' đã thú nhận trên BBS của mình 'Tôi đã cố gắng tự tử. Nhưng tôi không thể'. Và 'bluecat' đã đáp lời 'Tôi hiểu cậu. Tôi hiều những đớn đau mà cậu đang phải chịu đựng.' Rồi từ đó, 'philia' cảm thấy như được tiếp thêm nguồn sống - bởi giờ đây đã có một 'bluecat' hiểu và đồng cảm với cậu…

Ngày 8 tháng 12 năm 2000: Lily Chou-Chou tổ chức một buổi biểu diễn đặc biệt. Và bây giờ bước chân của Yuichi đang hương đến buổi biểu diễn ấy, nơi mà thảm kịch cuối cùng đang chờ đơị cậu...

III – Iwai's words:

"Khi tôi quay 'Love Letter' tôi đã có cảm giác cần phải làm film về những khoảng tối trong đời sống học sinh, sinh viên Nhật Bản.".

Như Iwai đã nói, bộ film đã xé toạc những màn tối trong cuộc sống thường nhật của một cậu học sinh mới chỉ 14 tuổi. Việc chọn diễn viên của Iwai kéo dài trong 2 tháng. Và sau đó ông đã chọn được 4 nhân vật chính cho bộ film của mình gồm : Hayato Ichihara (vai Yuichi), Shugo Oshinari (vai Hoshino), Yu Aoi (vai Shiori) và Ayumi Ito (vai Yuko Kuno). Trong số bốn người thì đây là lần đầu tiên Hayato Ichihara đi đóng film và là nhân vật trung tâm. Còn Ayumi Ito ngoài đời cũng là một nghệ sĩ tài năng của band nhạc Swallowtail Butterfly.

"Ban đầu, tôi đã cố gắng buộc đám trẻ phải rập khuôn những hình tượng, cảm xúc mà tôi đã tạo ra cho nhân vật. Nhưng sau một vài cảnh, tôi thấy nên để cho lũ trẻ tự nhiên với cảm xúc của chính chúng thì hơn. Những gì chúng đem lại cho nhân vật của tôi còn ngoài sức tưởng tượng của tôi. Và tôi cảm thấy ở một vài đoạn, chúng đã làm cho câu chuyện của tôi khác đi, có ý nghĩa sâu sắc hơn. Tất cả chỉ nhờ vào diễn xuất và cảm hứng của chúng.".

Trong film, trái ngược với sự khổ não, thất vọng và đớn đau của cậu học sinh Yuichi là thị trấn mà cậu sinh sống. Nó hoàn toàn yên ả và bình yên. "Không có bất cứ hình ảnh ẩn dụ gì sau những cánh đồng xanh mướt mả dưới ánh nắng mặt trời cả. Chúng chỉ là... những cánh đồng. Thế thôi!" Đã có rất nhiều bài viết trên BBS miêu tả lại cánh đồng trong film của Iwai một cách góc cạnh song Iwai vẫn kiên định giữ lại hình ảnh cánh đồng xanh mướt của mình trong kịch bản gốc.

Iwai luôn sử dụng âm nhạc trong film của mình một cách độc đáo. Trong một bộ film liên quan nhiều đến ca nhạc thế này, nhạc film luôn tiến từ xa tới gần. Khi xem film người ta có cảm giác âm nhạc từ rất xa vọng lại rồi cứ dần dần tiến tới ngay trước mắt ta. Từng đoạn nhạc của Debussy và Lily Chou-Chou đem lại đến cho nội dung film những sắc màu khác nhau. Takeshi cho biết khi sáng tác nhạc cho film, ông luôn dựa trên hai mảng lớn. Trước hết là mảng 'countryside' – âm nhạc cổ điển là bài 'Arabesque' của Claude Debussy. Từ đó ông sáng tác nên nảng còn lại mà tạm gọi là 'Electric Wave' - phần âm nhạc hiện đại – chính là những ca khúc của Lily thể hiện. Khi xem film ta có cảm giác những khúc nhạc toả ra từ các lớp học, cho thấy phần thiện, phần ngây thơ đằng sau những tội ác của lũ trẻ và cả những ưu tư phiền muộn của chúng nữa.

Phần hậu kì của bộ film diễn ra trong bốn tháng. Iwai nói: "Tôi luôn tin rằng đây là một bộ film hay. Song điều này cần phải có thời gian để xác thực. Có thể nói đây là một bộ film nhìn nhận về hiện thực một cách tiêu cực. Các bạn hãy chuẩn bị tinh thần để đón nhận nó một cách đầy đủ nhất."

IV – Trivia:

- Shina Ringo: Là một ca sỹ Nhật Bản. Được nói tới bởi một thành viên trong BBS khi so sánh cô với Lily Chou-Chou. Tất nhiên các Lily fan phản bác điều này bởi họ cho rằng từ trước đến giờ chỉ duy nhất có Lily và The Beatles tới từ 'Ether' và tạo ra những âm thanh bậc nhất của nhân loại.

- Izumi Inamori: Một khách mời đặc biệt của bộ film. Trong film cô vào vai mẹ của Hoshino. Cô là một trong những diễn viên film truyền hình đắt show nhất Nhật Bản.

- Lily Chou-Chou: Một nhân vật tưởng tượng. Ở ngoài đời cô không có thực. Âm nhạc của cô được tạo ra bởi Takeshi Kobayashi và một phần là do Shunji Iwai. Người thể hiện các ca khúc này là Salyu - một ca sĩ Nhật Bản. Tuy nhiên sau sự thành công của bộ film này, Salyu luôn được các fan trìu mến gọi là Lily Chou-Chou.

- Yoko Kuno: Khi xem film, những ai am hiểu về âm nhạc và piano có thể thấy tay của Kuno trong cảnh đầu tiên của film không khớp với nhạc mà cô đang đánh. Đó là vì cảnh Kuno đánh đàn được quay qua một chiếc gương lớn trong nhạc viện trường học.

- Về hệ thống trường học Nhật Bản: Một năm học của học sinh Nhật Bản luôn có 3 kì. Kỉ nghỉ hè chỉ diễn ra từ 20-7 tới 31-8 tức là khoảng 40 ngày. Nếu là học sinh tiểu học thì sẽ không có bài tập về nhà. Còn các học sinh từ trung học trở lên sẽ phải biết phân chia thời gian nghỉ hợp lí để đi nghỉ xa và vào thư viện làm bài tập. Còn trong một lớp học thường chỉ có từ 30 tới 40 học sinh.

- Khi học sinh gặp rắc rối với pháp luật thì người đầu tiên chúng tìm đến là giáo viên của chính chúng chứ không phải cha mẹ. Điều này lí giải tại sao khi Yuichi bị tóm khi ăn trộm, cậu ta gọi điện cho cô giáo chứ không phải cha mẹ.

- Okinawa: Đảo Iriomote là địa điểm mà bất cứ du khách nào tới Okinawa cũng tới thăm. Đường bãi biển của đảo này lên tới 90km. Khi đi trên các bờ biển vào ban đêm, bạn không nên đi cùng nguồn sáng bởi loài cá datsu sẽ tấn công bạn. Chúng là những loài cá có răng sắc và bị các nguồn sáng thu hút. Nếu bạn đi dạo trên bờ biển cùng một chiếc đèn thì chúng sẽ tự quăng mình về phía bạn.

Translated and written by Whitecondor.